Düşmana karşı ilk direniş planlarının hazırlandığı tekke, müze olacak

09 Nisan 2013 Salı 12:44
Bu haber 161 kez okundu

Gazi Mustafa Kemal’in Havza mitinginde topyekün direniş ve ayaklanma çağırısına karşı bir avuç Samsun ahalisinin gizlice harekete geçerek Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri kurulmasına karar verdikleri tarihi Şeyh Sadi Tekkesi, müzeye dönüştürülecek....

Düşmana karşı ilk direniş planlarının hazırlandığı tekke, müze olacak
Gazi Mustafa Kemal’in Havza mitinginde topyekün direniş ve ayaklanma çağırısına karşı bir avuç Samsun ahalisinin gizlice harekete geçerek Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri kurulmasına karar verdikleri tarihi Şeyh Sadi Tekkesi, müzeye dönüştürülecek. Tarihi tekkeyi restore etmek için harekete geçen Samsun Büyükşehir Belediyesi, Müdafaa-i Hukuk veya Kuva-yi Milliye Müzesi'ne dönüştürülecek müzenin, yılbaşında hizmete girmesi planlandı.

    Bandırma Vapuru ile 19 Mayıs 1919'da Samsun'a gelen Mustafa Kemal ve silah arkadaşları, 1 haftalık temaslarının ardından Havza'ya geçmişti. 25 Mayıs 1919 günü Havza mitinginde ulusa seslenen Atatürk, halkı düşmanlara karşı direnişe ve ayaklanmaya davet etmişti. Atatürk'ün bu davetine destek için ilk gizli buluşma ve toplantının Samsun'un İlkadım ilçesi Kökçüoğlu Mahallesi'ndeki Şeyh Sadi Tekkesi Şeyh Sadi'nin türbesinde yapıldığı ortaya çıktı.

    Unutulan ve yıkılmak üzere olan Şeyh Sadi Tekkesi, işgal altındaki Samsun’da Rum, Ermeni ve diğer çetelerin saldırılarına karşı ilk direniş planlarının hazırlanıp stratejilerin belirlendiği ve Gazi Mustafa Kemal Paşa’ya mille mücadelede ilk desteğin ilan edildiği mekan bakımından büyük önem taşıyor. Kentin milli ve manevi açıdan tapusu konumundaki tekkeye arşivlerde rastlayan Büyükşehir Belediyesi, tarihi eserin restorasyonu için düğmeye bastı.

    Şeyh Sadi Türbesi'nin de içinde bulunduğu iki katkı eserin restorasyonuyla ilgili bilgi veren Samsun Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanı Necmi Çamaş, tekkenin restorasyonuyla ilgili hazırladıkları projeyi Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu'na sunulduklarını açıkladı. Tekkenin etrafındaki çirkin yapıları kamulaştırıp yıktıklarını ifade eden Çamaş, onay çıkmasından sonra çok güzel bir müze yapacaklarını kaydetti.

    Samsun tarihinin önemli kilometre taşlarından biri olan Şeyh Sadi Tekkesi restorasyonunun kendilerini heyecanlandırdığını ifade eden Daire Başkanı Camaş, “Atatürk’ün Havza mitinginde yaptığı ayaklanma çağırısı, ilk Samsun’da yankı bulmuş. Samsun çetelerin işgalinde olduğu için açıktan hareketlenemeyen insanlar, ilk toplantılarını Şeyh Sadi'nin evinde yapmışlar. Müdafai Hukuk Cemiyetleri'nin kurulmasına burada karar verilmiş. Yani burası milli mücadele hareketinin başlangıç yeridir.” bilgisini verdi.

    Binanın bulunmasından sonra Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Ziya Yılmaz’ın talimatıyla çalışma başlattıklarını söyleyen Necmi Çamaş, “Etrafındaki çirkin yapıları kamulaştırılarak kaldırdık. Orayı aslına uygun şekilde restore edip Müdafaa-i Hukuk veya Kuvai Milliye Müzesi yapacağız. Restorasyon projesi koruma kurulundan geçtikten sonra ihalelerini tamamlayacağız. Yılbaşına kadar da Samsun'un önemli değerlerinden birisini daha gün yüzüne çıkartmış olacağız." ifadelerini kullandı.

    Belediye Başkanı Yılmaz ise binanın mevcut durumunu görünce tüylerinin diken diken olduğunu belirterek, “Kendimden utandım. Bu senenin sonuna kadar burası, tarihimize yakışır bir şekilde kente kazandırılmış olacaktır." ifadelerini kullandı.

    Samsun'un Milli Mücadele tarihinde önemli bir yer tutan Şeyh Sadi Tekkesi'ndeki Samsun Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin toplantılarına Şeyh Hacı Mehmet Mehdi Efendi, Boşnakzade Süleyman Bey, Sultani Mektebi Müdürü Mustafa Adil, cemiyet azalarından Mühendis İrfan, Muharir Ethem Veysi Bey ve Osman Tobruk katılmıştı. Erzurum ve Sivas kongreleri ile Samsun Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti arasındaki yazışmaların da bu tekke vasıtasıyla yürütüldüğü, tarihi belgelerde yer alıyor.
Anahtar Kelimeler

Yorum Gönder

@name x